SILIC – "BỘ ÁO GIÁP VỮNG CHẮC" CỦA CÂY TRỒNG

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, hạn mặn, sâu bệnh và ô nhiễm kim loại nặng đang trở thành thách thức lớn đối với nông nghiệp. Để cây trồng phát triển khoẻ mạnh, tăng cường cấu trúc tế bào, giảm bệnh hại và đạt năng suất cao, việc bổ sung Silic (Si) là một giải pháp thiết yếu đối với mọi cây trồng.

1. Silic là gì và cây trồng hấp thụ như thế nào?

Silic (ký hiệu hóa học: Si). Silic được ví như một bộ áo giáp vững chắc giúp cây vượt qua biết bao nhiêu khó khăn thử thách từ những diễn biến bất lợi trong tự nhiên, bão lũ đến khô hạn, sâu bệnh và đặc biệt giúp bảo vệ cây không bị nhiễm như Cadimi, kim loại nặng hay nhiễm độc đất.

- Dạng tồn tại: Trong tự nhiên, Silic tồn tại chủ yếu ở dạng SiO₂ (Silic dioxide) hoặc trong các hợp chất silicat 

- Cơ chế hấp thụ: thực vật chỉ hấp thụ được Silic ở dạng axit monosilicic (H₄SiO₄) – một dạng Silic hòa tan trong nước, thường có khả năng vận chuyển nước trong đất vào rễ. 

- Cấu trúc bảo vệ: Khi vào bên trong cây, Silic được vận chuyển và lắng đọng tại vách tế bào, tạo thành một lớp polymer silica dày và cứng cáp. Đây chính là nguồn gốc của tên “Bộ áo giáp vững chắc”. 

2. Vai trò của Silic đối với cây trồng

2.1.  Tăng cường cấu trúc cây, chống đổ ngã – ngăn sâu bệnh

- Cứng cây, thẳng lá: Sillic kết hợp với Pectin và Lignin củng cố thành tế bào, tạo lớp áo giáp mỏng nhưng cứng, làm cho lá, thân cứng chắc hơn, ít đổ ngã. Lá cây đứng thẳng giúp đón ánh sáng tốt hơn, lá xanh và to hơn giúp tối ưu hoá quá trình quang hợp.

- Lớp silica làm giảm khả năng côn trùng chích hút xâm nhập gây nấm bệnh cho cây trồng

- Ngăn chặn sự xâm nhiễm của các loại nấm bệnh nguy hiểm như Phytophthora, Fusarium,…

2.2. Tăng khả năng chống chịu stress:

- Silic giúp điều tiết cơ chế đóng mở khí khổng, làm giảm tốc độ thoát hơi nước qua lá, hạn chế mất nước trong điều kiện khô nóng. 

- Ngăn chặn sự hấp thu các ion độc hại như Nhôm (Al³⁺), Mangan (Mn²⁺), Cadimi (Cd) nhờ khả năng ngăn cản hấp thụ vào rễ cây hoặc kết tủa yếu tố độc trong rễ, bảo vệ đất và cây trồng khoẻ mạnh.

- Kích thích sản sinh phytoalexin chất kháng sinh tự nhiên, giúp cây tăng đề kháng trước những điều kiện khắc nghiệt.

- Điều chỉnh sự phân bổ protein và cân bằng ion (giảm hấp thu Na+, tăng hấp thu K+) 

2.3 Tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng:

- Giúp cây tăng hấp thu Lân (P), Bo (B), Sắt (Fe), Kẽm (Zn) – các vi lượng quan trọng cho cây ra hoa, đậu trái.

- Tăng hiệu quả sử dụng phân đạm (do cải thiện hoạt động của enzyme liên quan đến cố định nitơ).

- Chuyển hoá dinh dưỡng biến các chất khó tiêu trong đất thành dạng dễ hấp thu, giảm lãng phí phân bón.

- Tăng cường khả năng hấp thu K+. Ca2+, Mg2+, Silic góp phần phát triển cây mạnh mẽ, hấp thu dinh dưỡng hiệu quả hơn.  

- Giúp tăng cường khả năng quang hợp cho cây

3 Tác hại khi cây trồng bị thiếu hụt Silic:

a)                                                                                             b)

Hình. a) Cây không được bón Silic b) Cây được bón Silic

- Lá mềm, mỏng, dễ bị úa, cháy mép hoặc cháy nắng.

- Cây yếu đọt, chồi non dễ rụng, dễ bị nấm bệnh tấn công.

- Trái dễ nứt, vỏ trái mỏng, nhất là khi gặp mưa đột ngột sau nắng kéo dài, tỉ lệ đậu trái thấp.

- Rễ dễ bị thối, rễ cọc ngắn, sức đề kháng kém với tuyến trùng hoặc nấm đất.

4. Tác hại khi cây trồng bị thừa Silic: 

Thường không có biểu hiện cụ thể. Tuy nhiên, khi rối loạn dinh dưỡng sự thừa silic có thể dẫn đến những biểu hiện gián tiếp hoặc làm trầm trọng thêm các vấn đề khác. Giảm sự hấp thu và tích lũy lân trong cây khi có sự dư thừa quá mức. Tuy nhiên, ở nồng độ thích hợp silic lại giúp giải phóng lân khó tiêu. 

5 Ứng dụng Silic trên cây trồng

- Giai đoạn cây con:  giúp rễ khỏe, chống thối, chống rệp rễ, tuyến trùng, nấm Pythium, furasium và phytopthora… 

- Giai đoạn xử lý ra hoa: giảm rối loạn sinh lý khi cây gặp sốc nước, sốc nhiệt. Giúp mầm hoa phát triển đều, hạn chế rụng hoa.

- Giai đoạn nuôi trái: Trái có vỏ cứng, xanh gai chắc trái(đối với sầu riêng), chống rụng trái non. Hạn chế nứt trái, thối múi, đặc biệt trong điều kiện mưa trái mùa.

- Giai đoạn trước thu hoạch: Giảm hấp thụ Cadimi và kim loại nặng trong quả.

6. CANXI SILIC - Giải pháp dinh dưỡng bền vững cho cây trồng 

CANXI SILIC là sản phẩm dinh dưỡng thế hệ mới, bảo vệ cây trồng trước những biến động của thời tiết và các tác nhân gây stress từ môi trường.

Sự kết hợp đa- trung- vi lượng đặc biệt là SiO2 - Ca - Zn được bổ sung tạo thành “Bộ áo giáp vững chắc” phát triển cân đối - ổn định - bền vững:

- Giúp cứng cây, cứng lá, thẳng đọt. Hạn chế tình trạng quăn mép khi gặp nắng gắt.

- Tăng sức đề kháng cho cây: Giúp cây hạn chế đổ ngã, nứt cành, tổn thương mô (bảo vệ cây khỏi sâu bệnh hại tấn công).

- Giúp cây giảm tình trạng thất thoát nước, duy trì trạng thái cân bằng khi thời tiết thay đổi đột ngột.

- Ra rễ mạnh, chống chịu phèn, úng, rét, mặn,...

- Tăng cường trao đổi oxy, giúp cây phục hồi nhanh sau khi mưa lớn, ngập úng làm đất thiếu khí hoặc bị nén chặt.